Dantza-jauziak izango dira protagonista Iruñean eta Eibarren ospatuko den Ezpalak dantza tradizionalaren nazioarteko jaialdian

• Biarno, Baztan, Lapurdi, Nafarroa Beherea eta Zuberoako dantzakerak.
• Maiatzaren 29an Iruñean eta 30ean Eibarren egingo da dantza

Dantza-jauziak egiteko modu desberdinak ekarriko ditu 2010eko ezpalak jaialdiak:

• Lapurdi eta Nafarroa Beherean dantza-jauziak egiteko izan diren eredu desberdinak ekarriko ditu Maritzuli konpainiak Aiko taldearen musikak lagunduta.
• Argia dantzari taldeak 60ko hamarkada bukaeran Zuberoan eta Nafarroan Beherean ikasitako dantza-jauzien tradizioa aurkeztuko du.
• Biarnoko musikari eta dantzari talde batek Ossau bailarako sauts edo jauziak eskainiko ditu.
• Luzaideko dantzariek, Nafarroa Garaia eta Behearen arteko mugan bolantek dantzatzen dituzten jauziak ekarriko dituzte
• Baztandar dantzari talde batek baztango mutil-dantzak eskainiko ditu.

Taldeen emanaldia bukatuta dantzaldia ireki eta Aiko taldeak dantza-jauziak jotzen jarraituko du, nahi duten guztiek dantzatu eta gozatzen jarrai dezaten.

Dantza-jauziak, genero zahar eta interesgarria Dantza genero zahar eta intesgarria osatzen dute dantza-jauziek eta mutil-dantzek. Jean Michel Guilcherrek dioenez, XIX. mendean hainbat idazle ohartu zen jauzien garrantziaz, baina ongi ezagutzen ez dituenarentzat konplexutasun handia dute. S. Harruguet-ek 1927an idatzitako hitz hauek jasotzen ditu Guilcherrek: "Dantza guztien
artean, originalenak, berezienak, originalenak, zientifikoenak esan genezake, dantzajauziak
dira".

Dantza-jauzien generoa Biarno, Lapurdi, Nafarroa Beherea, Zuberoa eta Baztan-en dantzatzen da, baina eskualde batetik bestera ezaugarri, estilo eta dantzakera desberdinak aurkezten ditu. Izen desberdinak erabili arren, jauziak, sauts, mutil-dantzak eta mutxikoak, funtsean dantzasistema bera dela ikusi ahal izango dugu 2010eko ezpalak jaialdian, eta horrekin batera, genero bera  antzatzeko estilo eta ezaugarri desberdinak ezagutu ahal izango ditugu. Desagertzeko kinka larrian izan dira ordea. 60ko hamarkada hasieran jauziak oso urrituta ziren plazetatik eta ikertzaile eta sustatzaile sorta bati esker berpiztu eta plazetan sendotu dira berriz jauziak. Pierre Betti Betelu, Jean Michel Guilcher, Migel Angel Sagaseta, Juan Antonio Urbeltz eta Claude Iruretagoiena dira berpizkunde horren eragileetako batzuk.

Lapurdi, Nafarroa Beherea, Zuberoa, Baztan eta Bearn dira dantza-jauzien, mutxikoen eta mutil-dantzen gordeleku naturalak. Baina horietatik haratago zabaldu eta errotu dira eta gaur egun badira taldeak hilean behin elkartu eta plaza agerian nahiz areto itxietan dantzatzen dituztenak, Baiona, Biarritz, Angelu, Donostian, Iruñean, Bilbon, Gasteizen eta beste hamaika herritan, festatan nahiz festatik kanpo.

Aurtengo Ezpalak jaialdian dantza-jauziak izango ditugu ardatz, eta maiatzaren 29an Iruñean, eta 30ean Eibarren, talde eta dantzari bikainen eskutik dantza-jauzien eredu, estilo eta tradizio desberdinak ikusi eta ezagutzeko aukera izateaz gain, dantzaldia ireki eta edonoren parte hartze eta gozamenerako dantza-jauzien ekitaldiek osatuko dute ekitaldia.

Egitaraua
Maiatzak 29, larunbata, Iruñea
17:30 Kalejira alde zaharreko karriketan barna
18:00 EZPALAK, dantza-jauzien nazioarteko jaialdia Burgoen plazan. Euskal
Herriko eta atzerriko dantzen erakustaldia:

•  Duguna dantza taldea - Iruñea (Nafarroa)
•  Baztandarrak – Baztan (Nafarroa)
•  Osseau haraneko musika eta dantza – Osseau (Biarno)
•  Luzaideko bolant-dantzariak – Luzaide (Nafarroa)
•  Argia dantzari taldea – Donostia (Gipuzkoa)
•  Maritzuli konpainia – Baiona (Lapurdi)

Segidan: Dantzaldi irekia Aiko taldearekin.

Urtero gai desberdina, mamia berbera
Iruñeko Duguna eta Eibarko Kezka dantza taldeek antolatzen duten jaialdia gai baten
inguruan egituratzen da urtero. Hauek dira aurreko urteetako gaiak:

• 2006: Ezpata-dantzak
• 2007: Makila-dantzak
• 2008: Arku-dantzak
• 2009: Karaktere-dantzak
• 2010: Dantza-jauziak

Bost urte hauetan Ingalaterra, Flandes, Frantzia, Portugal, Katalunia, Valentzia, Gaztela, Galizia eta Euskal Herriko hainbat bazterretako dantzak eta dantzakerak ikusteko aukera eskaini du ezpalak jaialdiak. Baina desberdintasunak baino gehiago, kultura koreografiko guzti horien arteko antzekotasunak nabarmentzeko ahalegina da Ezpalak.

Izan ere, folkloreak herrien arteko loturak aspaldikoak direla erakusten digu, eta dantza tradizionalak ikusiz, Europako eskualdeen artean, historian zehar behin eta berriz elkar trukatu eta konpartitu ditugun musika eta dantzakerak ezagutzeko aukera dugu.

El festival Ezpalak de 2010 se celebrará los días 29 y 30 de mayo en Pamplona y Eibar
El 29 de mayo en Pamplona y el 30 de mayo en Eibar. El último fin de semana de mayo
acojerá el festival internacional de danza tradicional Ezpalak. Este festival organizado
por los grupos Duguna de Pamplona y Kezka de Eibar gira entorno a una disciplina
distinta en cada edición. Estas han sido las anteriores:
2006: Ezpata-dantzak (danzas de espadas)
2007: Makila-dantzak (danzas de palos cortos)
2008: Arku-dantzak (danzas de arcos)
2009: Karaktere-dantzak (danzas de carácter)
y en 2010.... Dantza-jauziak.
Un género, distintos estilos
Los jauzis conforman un género de danza. Dicho género se baila en Bearn, Lapurdi,
Nafarroa Beherea, Zuberoa y Baztan pero de un lugar a otro, muestra distintas
características y estilos. Aunque se utilizan distintas denominaciones, los jauziak, sauts,
mutil-dantzak y mutxikoak, En el festival Ezpalak de 2010 podremos ver que en el
fondo conforman un mismo sistema de danza, ya su vez observaremos las diferencias
entre unos estílos y otros.
Maritzuli konpainia mostrará las distintas maneras de bailar jauziak existentes en
Lapurdi y Baja Navarra, acompañada de la música del grupo Aiko. Argia dantzari
taldea mostrará las tradiciones de dantza-jauziak aprendidas en la década de los 60 en
Zuberoa y Baja Navarra. Un grupo de músicos y dantzaris del Bearn bailará los sauts
del valle de Ossau. Los dantzaris de Luzaide traerán los jauzis que realizan en la muga
entre la Baja y la Alta Navarra y un grupo de Baztandarrak mostrarán las mutildantzak
del Baztan.