FIGURAS:
Cortejo:
- 1 txistulari y 1 atabalero.
- Aurreskua.
- Atzeskua.
- Mayordomos o servidores.
- Dantzaris (en número ilimitado).
- Invitados/as a la danza.
Instrumento musical:
Indumentaria:
Traje de Varón.
- Boina roja en Durangaldea. Boina negra en Busturialdea.
- Camisa blanca de algodón o tergal, llevando cuello o sin cuello con tirilla (tipo Mao). La camisa de hilo o lino, lleva cuello.
- Chaleco abotonado en paño o terciopelo, adornado con un ramillete de siemprevivas al pecho.
- Pantalón blanco de cruzadillo en Durangaldea. Pantalón mil rayas en Busturialdea.
- Faja roja en Durangaldea o negra en Busturialdea.
- Calcetines blancos u oscuros.
- Alpargatas blancas con hiladillo rojo (a veces, llevan una roseta de hiladillo y un cascabel cosidos en la punta) o simples alpargatas blancas.
Ciclo de danzas:
ELEIZALDEKO SOKA DANTZA (Soka dantza de Anteiglesia) O ERREGELAK:
- Aurreskuaren Erregelak
- Atzeskuaren Erregelak
- Banangoa o Banango zaharra / Kontrapasa.
- Aurreskuaren Zortzikoa
- Fandango, Arin-arin y Biribilketa.
ENTORNO:
Geográfico:
BUSTURIALDEA:
- Axangiz
- Arratzu
- Ereño
- Errigoiti
- Forua
- Lumo
- Kortezubi
- Mendata
- Munitibar
- Murueta
- Muxika
- Nabarniz
ZORNOTZALDEA:
DURANGALDEA
- Berriz
- Garai
- Iurreta
- Abadino
- Izurtza
- Mañaria
Días:
- En la Merindad de Busturia y Zornotzaldea , en fiestas patronales o de barrio.
- En la Merindad del Duranguesado, en fiestas patronales o de barrio..
Testuingurua:
Antigua danza social, que en parte se ha conservado en las merindades de Busturialdea y Durangaldea. En Busturialdea eran realizadas por las asociaciones masculinas de jóvenes (saragi mutil) en las fiestas patronales locales o de barrio. Durante éstas, se sucedían Erregelak y posteriormente Aurreskus por grupos de diferentes localidades, sexo y edad.
En Durangaldea, sigue a la realización de la Dantzari dantza por los propios dantzaris. También existen o se realizan Erregelak en base a la edad y el sexo.
En las anteiglesias de la merindad del Duranguesado se realizan las Erregelak de modo similar y éstas siguen de inmediato a la Dantzari dantza (en la víspera, fiesta patronal y su octava). Algo parecido sucedía en la merindad de Busturia, pero aquí se realizaba directamente al salir de la misa mayor por los jóvenes locales (saragi edo plaza mutilek) y ya por la tarde, se sucedían las Erregelak realizadas por jóvenes de otras localidades previa solicitud a la autoridad municipal o a los plaza mutil. En ambos casos las Erregelak eran presididas y observadas activamente por la figura del alcalde local y al final de las mismas los protagonistas invita(ba)n a un refrigerio a sus damas.
"Elizaldeko Aurreskua" edo Erregelen koreografia-forma orokorra da; gainerako Soka Dantzen antzekoa da, baina, "Hiribilduko Aurreskua" baino lehenagokoa eta errazagoa, nahiz eta pausu jakin batzuk jarraitu koreografia-zati espezifikoetan.
El “Aurresku de anteiglesia” o Erregelak se presenta en su forma coreográfica general, similar a la composición del resto de Soka dantzak aunque esta fórmula se puede decir es más antigua que el generalizado “Aurresku de Villa” y de mayor sencillez, aunque sujetas a unos pasos establecidos, en sus apartados coreográficos específicos.
El peso de la danza recae en el primero (aurreskulari) y el último (atzeskulari) de la cuerda de dantzaris, que se enlazan de las manos y siguen las evoluciones de los principales. Las Erregelak presentan su área de extensión en las zonas limítrofes de Durangaldea, Busturialdea y algunos municipios de Zornotzaldea. Esta pieza básica musical se presenta tocada a txistu en Durangaldea en ritmo de 5/8 y en cambio, en Busturialdea o al cantarla en Durangaldea se presenta en ritmo de 2/4.

BIBLIOGRAFIA:
“Dantzak”. URBELTZ, Juan Antonio. 90etik 95era bitarteko orrialdeak.
“Bizkaiko dantzak: Dantzariak ale berezia 1”. IRIGOIEN Etxebarria, Iñaki. 20tik 29ra bitarteko orrialdeak eta musika-orrialdeak.
“Danzas de Vizcaya: Dantzariak 3. alea”. IRIGOIEN Etxebarria, Iñaki.
“Dantzari “Dantza, Homenaje a los dantzaris de Iurreta-1994”. ZENBAIT Egile.
“Dantzari Dantza, Homenaje a los dantzaris de Iurreta-1989”. ALDEKOA Otalora, Antton Mari.
“Dantzari Dantza de la Merindad de Durango: Dantzariak 24. alea.” ABASOLO, José Mª. “Tiliño”.18. eta19. orrialdeak.
“Dantzari Dantza-1983: Gerediaga 3. alea“. GEREDIAGA Elkartea.
“Garaiko Plazan Otia loran...: Dantzari 5. alea” HERMODO, Kepa. 20tik 22ra bitarteko orrialdeak.
“Euskalerri’ko Yantzak: Erregelak: Txistulari 17. alea”. TXISTULARI, Aldizkaria.
“Contrapas de Mundaka: Txistulari 25. alea” (Partitura). TXISTULARI, Aldizkaria.
“Coplas de Aurresku: Txistulari 41. alea”. TXISTULARI, Aldizkaria.
“Euskalerri’ko Yantzak: Erregelak: Txistulari 46. alea”. TXISTULARI, Aldizkaria.
“Erregelak: Txistulari 74. alea” (Partiturak). TXISTULARI, Aldizkaria.
“Musicología Autóctona: Txistulari 74. alea”. TXISTULARI, Aldizkaria.
“Serafin Amezua: Txistulari 75-76. alea”. TXISTULARI, Aldizkaria.
“Alejandro Aldekoa: Txistulari 75-76. alea”. TXISTULARI, Aldizkaria.
“Investigación sobre Erregelak: Txistulari 75-76. alea”. TXISTULARI, Aldizkaria.
“Erregelak: Txistulari 75-76. alea” (Partitura). TXISTULARI, Aldizkaria.
“Aurresku: Txistulari 22. alea” TXISTULARI, Aldizkaria. 186. orrialdea.
“Aurresku: Txistulari 12. alea” TXISTULARI, Aldizkaria. 188. orrialdea.
“Arizpeko dantza (Busturiako aurreskua): Txistulari 17. alea” TXISTULARI, Aldizkaria. 328. orrialdea.
“Aurresku: Txistulari 23. alea”. TXISTULARI, Aldizkaria. 480. orrialdea.
“Aurresku de Anteiglesia y de villa” OLAETA, Segundo eta Víctor
“Como bailar el Aurresku: Dantzari 4. alea”. GARRO, Bernardo Mª. 16tik 2ra bitarteko orrialdeak..
“Como bailar el Aurresku: Txistulari 12. alea”. TXISTULARI, Aldizkaria. GARRO, Bernardo Mª.
“La autoridad y la danza en la plaza: Cuaderno de Sección: Antropología y Etnografía 8. alea, 1991” IRIGOIEN, Iñaki. Págs. 117tik 129ra bitarteko orrialdeak.
“Danzas de Vizcaya” ETXEBARRIA GOIRI, José Luis. 120tik 156ra bitarteko orrialdeak.
“Danzas de Vizcaya” Temas vizcainos 115 eta 116. alea. ETXEBARRIA GOIRI, José Luis. 52tik 68ra bitarteko orrialdeak.
“Gure herria: Tradiciones y costumbres del Pais Vasco, T.: III y IV” FELIU Corcuera, Alfredo.
“Los Vascos: Apuntes sobre un viaje por el País Vasco en la primevera del año 1801”. HUMBOLT, Wilhelm Freiher Von.
“Cancionero Popular Vasco T.: I”. AZKUE, Resurrección Mª de.
“Euskalerriaren Yakintza. T.: I eta IV”. AZKUE, Resurrección Mª.
“Vascos y Trajes. T.: I eta II”. ARIZMENDI Amiel, Mª Elena.
“Como han sido y son los vascos. T.: I eta II”. ESTORNES Lasa, Bernardo.
“Asociaciones de mocerías en la merindad de Busturialdea”. Argitaragabeko lana, Bizkaiko Diputazioak emandako bekarekin. LARRINAGA Zugadi, Josu.
“Iñauteriak / El Carnaval Vasco”. GARMENDIA Larrañaga, Juan.
“Obras completas”. DONOSTIA, Aita.
ALDEKOA, Alejandro. “Alejandro Aldekoari omendaldia: Berrizko herria” d:Gor. Iruña 1993, Dantzari Dantza, Erregelak.
BDB “Bizkaiko dantza tradizionalak” The Sounds Factory-n. Balmaseda, 1999. Dantzari dantza, Durangaldeko Soka dantza, Gorularien dantza, Xemeingo Ezpata dantza, Zahagi dantza, Kaixarranka, Andrazkoen Soka dantza, Busturialdeko Soka dantza, Lanestosa Arku dantza, Entradillak eta Alboka.