Giro zirraragarrian ospatu zen atzo arratsaldean, Euskalduna Jauregian, X. Dantza Tradizionalaren Esker Onak ekitaldia DEIA eta Bizkaiko Dantzarien Biltzarraren eskutik
Eguzkiñe Salterain | 25·09·26
Euskal dantza ez da pauso eta mugimendu multzo bat bakarrik: transmisioa, memoria, komunitatea eta gure herrien identitatearen adierazpide bizia da. Premisa horrekin eta ingurune ezagunean, atzo arratsaldean Bilboko Euskalduna Jauregiko oholtza nagusiak X. Dantza Tradizionalaren Esker Onak sari-banaketaren ekitaldia hartu zuen. Bizkaiko Dantzarien Biltzarraren eta DEIA egunkariaren eskutik antolatutako ekitaldiak Bizkaiko dantzari, musikari, talde eta elkarteak bildu zituen, Bizkaiko folklorearen transmisioan egindako lan erraldoia, konpromisoa eta arduraldia publikoki eskertzeko zein ikusgarri egiteko.
Ekitaldiari hasiera emateko, Joseba Olagaraik, aurkezle gisa, dantza tradizionalak gizartean duen garrantzia azpimarratu nahi izan zuen, eta ezinbestekotzat jo zuen erakundeak eta babesleak sustatzea, esker oneko hitz bereziak eskainiz DEIA egunkariari, Bizkaiko Dantzarien Biltzarrari, Bizkaiko Foru Aldundiari, Bilboko Udalari eta BBK Fundazioari.
Ondoren, erakundeen parte-hartzeen txanda iritsi zen. Lehenik Ibon Mujika Iparraguirre Argitaletxeko zuzendari gerenteak hartu zuen hitza, ondoren BBK Fundazioko Koldo Bilbaori egokitu zitzaion txanda, eta ondoren, Jose Mari Oyarzabal Bizkaiko Dantzarien Biltzarreko lehendakariak eskerrak eman zizkien bertaratutako guztiei euskal dantza eta musika tradizionalaren alde egindako lanagatik, elkartearen helburuak eta folklorearen etorkizuneko ikuspegia azpimarratuz.
Ongi etorrien hitzaldien ondoren, ekitaldiaren une nagusi eta zirraragarriena heldu zen: zortzi sariak banatzeko ordua. Bakoitzaren aurretik, sarituen ibilbidea biltzen zuen bideo labur bat proiekzioarekin.
Lehen saria Garaiko Dantza Taldeari eman zitzaion, Durangaldeko dantza tradizionalak zaintzen eta transmititzen egindako lan bikainagatik. Ander Alonso Loizatek jaso zuen saria, eta berak azaldu zuenez, "Garain dantza txikitatik eraman dugun zerbait da, beraz, ohore bat da errekonozimendu hau jasotzea". Saria jaso ondoren, taldeak erakustaldi labur bat eskaini zuen Gernikako Arbola martxaren doinuarekin.
Bizkaiko hainbat herri eta auzotan sortutako zazpi talde historikok batera jaso zuten bigarren saria: Danetarako Danok, Durundi Barri, Erreka Ortu, Gorantzaileak, Ibarrakaldu, Udabarri eta Zerutxu. Seigarren hamarkada bete arren, talde horiek transmisioari eusten jarraitzen dute, eta haurrak, gazteak eta helduak biltzen dituzte. Bizkaiko Dantzarien Biltzarreko ordezkariek (Kepa Ogiza, José Mari Oiarzabal, Juan Martínez, Izaskun Llona, Jon Gaminde, Juan Miguel Nieto eta Alberto Gutiérrez) zazpi taldeetako ordezkariei. Ibarra-Kaldu dantza taldeko Aintzanek, talde guztien bozeramaile lanak eginez atzean dauden pertsona guztiei eskerrak emateaz gain, hala nola jostunei, laguntzaileei, musikariei...emakumeek dantzan izan duten papera aldarrikatu zuen.
1951n Bilboko Santutxu auzoan jaio zenetik, Gaztedik saria jaso zuen euskal folklorearen ikerketan eta transmisioan erreferente nagusia izateagatik eta 75 urte betetzeagatik. Saria DEIAren eskutik iritsi zen eta Josu Meabek eta Ager Cañasek jaso zuten, Santutxutik euskal kulturaren haria etengabe josten jarraitzeko konpromisoa berrituz. Meabe. Josu Meabek gogoratu zuen duela 75 urte hasi zela Gaztedin dantzan eta garai hartatik geratzen den bakarra dela "prorrogan nago" oihukatu zuen umorez. Eta, mutil dantzarien faltak eragindako kexaz gain, gure kulturarekiko babesa aldarrikatu zuen "guk egiten ez badugu kanpokoek ez dute egingo", azpimarratu zuen.
Eta Roberto Etxebarriak musika tradizionalaren arloan egindako lanagatik eta trikitiaren tradizioaren kontserbazioan, irakaskuntzan eta berrikuntzan egindako lanagatik jaso zuen saria. 1982an Rufino Arrolaren eskutik hasitako bideak gaur egun arte iraun du. Saria jasotzean, Jon Gamindek (BDB) eta BBK-k saria eman zioten. Esker oneko hitzen ondoren, Etxebarriak emanaldia eskaini zuen alabarekin batera "nire hurrengo belaunaldiarekin" oholtzara igota, trikitixarekin eta panderoarekin, publikoaren gozamenerako. Gainera, seme-alabarentzat sortutako kopla zahar bat abestu zuten elkarrekin.
Hurrengo saria Anton Mari Aldekoa-Otalorarentzat izan zen, Durangaldeko dantzen arloan egindako ikerketa, transmisio eta ibilbideagatik. Erika Garcia Burgosen (EDB) eskutik jaso zuen garaikurra, dantzaren bidez belaunaldien arteko zubi lana egitearen garrantzia aldarrikatuz. Aldekoa-Otalorak eskerrak eman zizkion eta hunkitu egin zen bere familia aipatzean. Emozio hori areagotu egin zen Iurretatik Bilborainoko autobus bat bete zuten bere taldeko kideek aitari San Migel musikadun kopla bat abestu ziotenean, eta horrek oholtza gainean dantzatzera bultzatu zuen.
Juan Sainzek eta Muga Taldeak saria jaso zuten Tuterako jota edo Viva La Pepa bezalako Nafarroako herri dantzen errepertorio historikoa berreskuratu, dokumentatu eta berrargitaratzeagatik. Jose Mari Oiarzabalek eman zien saria, ondare koreografiko hau bizirik mantentzeko beharrak duen balioa azpimarratuz. Eskerrak eman ondoren Muga Taldeak Tuterako jota erakustaldia egin zuen oholtzara zuzenean.
Eta Calzados Bizkarguenaga Alde Zaharreko denda historikoaren euskal dantza tradizionalerako kalitatezko jantzi, abarka eta osagarriekin egindako lanaren mendeurrena agerian geratu zen. Saria Unai Bizkarguenagak eta Nekane Bizkarguenagak jaso zuten, eta dantzariaren irudia eta oinetakoen erosotasuna ere gure ondarearen parte direla gogoratu zuten. Euren familiaren lana eskertu zuten eta dantzaren gertutasuna eta oinetako klasikoen mantenua nabarmendu zuten, eta erromerietan parte hartzen jarraitzen duten dantza taldeei eskerrak eman zizkien, tradizioari eta aldi berean gurea bezalako saltoki txikiei eusteko.
Ekitaldia amaitzeko, Basauriko Danbolin Txistu Elkarteak jasotako errekonozimendua jaso zuen, herriko kultur bizitzan parte hartzeagatik eta txistua kalean zein taula gainean bizirik mantentzeagatik. Kepa Ogizaren (BDB) eskutik, Pili Castro Blancok jaso zuen saria elkartearen izenean. Saria ohoretzat hartu zen eta Pili Castrok taldeko kideen arteko harremanak mantentzearen garrantzia gogoratu zuen eta beste 40 urtez jarraitzeko itxaropenarekin Guridiren obra batekin txistu emanaldia eskaini zuten.
Ekitaldi zirraragarri honi amaiera emateko, bildutako guztiak eszenatokira igo ziren familia argazki handi bat ateratzeko, gogoratuz Dantzan ari den herria ez dala inoiz hilko!.
